Lê Thanh Hóa
Đây là bài thơ không nhớ tựa đề của một thi sĩ hình như là quân nhân (vì tôi nhớ không lầm là dưới tên tác giả có ghi số KBC...), tìm thấy trong một tờ nhật báo cũ của Sài-gòn, khoảng năm 1974-1975. Một người bạn đem tờ báo từ... (xin lỗi) từ nhà cầu của trường... chỉ tôi xem bài thơ ngắn. Tôi đọc và sau 27 năm, vẫn nhớ bài thơ và tên tác giả đến bây giờ. Chỉ rất tiếc là lại không nhớ tựa đề. Có lẽ là "Áo trắng" gì đó. Mà thôi, tựa đề thế nào cũng được. Bài thơ như sau:
Áo người trắng cả giấc mơ
Trắng đời ta, trắng tình thơ ban đầu
Ðã quên chưa cuộc tình đau
Ðể mai người mặc áo màu sang ngang.
LÊ THANH HÓA
Có lẽ thi nhân ấy bây giờ đã trên 60. Không biết còn hay mất qua chiến tranh. Không biết có trôi giạt nơi trại cải tạo lao động, trại tị nạn hay trại dưỡng lão nào. Cuộc tình của một quân nhân (trước đây là bạn cùng lớp hoặc cùng trường) với một nữ sinh áo trắng thời chiến tranh. Chàng ra trận lâu lâu về hậu phương một lần. Và rồi, phải chia tay với người yêu. Người yêu sắp lấy chồng. Có lẽ gia đình không cho lấy một gã lính quèn. Cũng có thể anh là sĩ quan, nhưng gia đình cô bạn không thích con mình dính vào những người lính chiến kề cận với hiểm nguy và cái chết mỗi ngày. Câu chuyện tình như thế rất phổ thông, đã được đọc thấy nhiều lần trong thực tế, qua văn chương, tiểu thuyết và thi ca. Nhưng nó không bao giờ cũ, nhất là trong bốn câu thơ ngắn súc tích như vầy. Chỉ bốn câu thơ thôi mà nói cả một đời người. Một đời người từ lúc mới yêu cô nữ sinh áo trắng, tràn đầy bao mộng ước trong xanh đẹp đẽ:
Áo người trắng cả giấc mơ
Tình yêu cho người ta cảm hứng để dệt nên những vần thơ đẹp. Nhất là tình yêu của thời áo trắng. Trắng cả giấc mơ là đẹp cả giấc mơ. Giấc mơ đẹp như thơ, giấc mơ đẹp suốt đời.
Thi nhân không tả dáng người con gái, tóc huyền, tóc mây, mắt biếc, mũi thanh, mày ngài... Thi nhân chỉ nhớ màu áo trắng. Nhớ vẻ trinh nguyên tuyệt vời của một thời thơ mộng sân trường. Màu áo trắng ấy bám theo thi nhân suốt đời.
Trắng đời ta, trắng tình thơ ban đầu
Cho dù mai sau thế nào đi nữa, cho dù ngày cưới nàng sẽ không mặc áo trắng và sẽ đổi thành áo màu hồng, màu đỏ theo chồng sang ngang, thì màu trắng ấy vẫn suốt đời ở lại.
Ðã quên chưa cuộc tình đau
Ðể mai người mặc áo màu sang ngang
Em sang ngang, hãy vui với đời mới. Quên đi. Ðừng lên đường với vẻ ủ dột, nát lòng như thế. Hãy quên trước khi lên đường. Ðó là mong đợi của chàng đối với người yêu. Anh có thể đau nhưng một nữ sinh áo trắng như em thì đừng đau buồn, đừng ái ngại, bứt rứt làm gì... Hãy cứ lên đường với người tình mới. Bởi vì, tình yêu không bao giờ có thể chết được chỉ vì một lý do đơn giản là không sống bên nhau. Màu áo ấy sẽ theo anh suốt đời.
Trắng đời ta
Trắng tình thơ ban đầu...
Thi sĩ Lê Thanh Hóa đâu rồi? Ông đang ở đâu? 27 năm qua, tôi không quên 4 câu thơ đăng báo nhật trình của ông, thì hẳn là ông cũng không làm sao quên được cái màu áo trắng năm xưa. Màu áo đó, không phải chỉ làm trắng cuộc đời của ông thôi đâu, mà của nhiều người khác nữa, ông ạ. Nhưng diễn tả bằng 4 câu thơ ngắn gọn như ông thì tôi coi là tài tình. Xin cảm ơn ông.
(5/2002)